การบริหารวัสดุ อุปกรณ์การศึกษาและการบริหารอาคารสถานที่

การบริหารวัสดุ อุปกรณ์การศึกษา

ความหมาย

วัสดุ คือวัสดุสิ้นเปลือง เปลี่ยนสลายตัวได้ในเวลาอันสั้น หรือวัตถุที่นำมาใช้เพื่อการสร้างซ่อมแซม บำรุงรักษาทรัพย์สิน

อุปกรณ์ หมายถึงเครื่องมีอ เครื่องใช้ เครื่องช่วย เครื่องประกอบ เช่น อุปกรณ์ที่ช่วยในการเรียนการสอน  ได้แก่ กระดานดำ คอมพิวเตอร์ อุปกรณ์อื่นรวมถึงครุภัณฑ์สำนักงาน เช่น โต๊ะ เก้าอี้ เป็นต้น

การบริหารวัสดุอุปกรณ์การศึกษา หมายถึงกระบวนการที่นำมาใช้กับการดำเนินการตามวงจรพัสดุ เช่นนำกระบวนการบริหาร (การวางแผน การกำหนดระบบงาน การกำหนดผู้รับผิดชอบ การควบคุมงาน ฯลฯ) มาใช้ เพื่อการจัดซื้อจัดหา เพื่อการใช้ เพื่อการบำรุงรักษา และเพื่อการจำหน่าย เป็นต้น

เป็นที่สังเกตว่าค่าใช้จ่ายของวัสดุอุปกรณ์การศึกษาแต่ละปีของสถานศึกษามักจะสูงรองๆจากหมวดเงินเดือน

แหล่งที่มาของวัสดุอุปกรณ์การศึกษา

1.งบประมาณแผ่นดิน ส่วนใหญ่ราคาสูง

2.เงินบำรุงการศึกษาหรือเงินบริจาค

3.การบริจาค มี 2 วิธี

3.1 การได้รับบริจาคเป็นตัวเงิน ผู้บริจาคเจาะจงให้ซื้อวัสดุอุปกรณ์การศึกษา

3.2 การบริจาควัสดุอุปกรณ์

4.ผู้สอนจัดหาเอง ราคาไม่แพง เช่น รูปภาพ ตัวอย่างพืชสัตว์แมลง

การบริหารวัสดุอุปกรณ์การศึกษา

1.การจัดหา การซื้อ การจ้าง การซื้อ การจ้างทำโต๊ะเก้าอี้ จ้างประกอบคอมพิวเตอร์ การจ้างซ่อมแซมอุปกรณ์การศึกษา

2.การใช้ การดูแลการใช้อย่างประหยัด  การแนะนำการใช้ให้ถูกวิธี การระมัดระวังการใช้ไม่ให้ชำรุดเสียหาย

3.การบำรุงรักษา  การทำความสะอาดหลังจากการใช้  การซ่อมแซมวัสดุอุปกรณ์ต่างๆที่ชำรุด

4.การควบคุมและการจำหน่าย

การควบคุม คือการนำลงบัญชีหรือทะเบียนเพื่อควบคุมวัสดุอุปกรณ์ การตรวจสอบให้ตรงกับบัญชีหรือทะเบียน

การจำหน่าย การขาย  การแจกจ่าย การแปรสภาพเมื่อชำรุดหรือทำลาย

ปัญหาการบริหารวัสดุอุปกรณ์การศึกษา

1.การจัดทำทะเบียนวัสดุไม่ถูกต้องตามระเบียบ และไม่เป็นปัจจุบัน

2.ปัญหาการขาดแคลนเจ้าหน้าที่วัสดุที่มีความรู้ ความเข้าใจ มีความสามารถ มีทักษะ มีบุคลิกภาพที่ดี และมีคุณสมบัติที่เหมาะสม

3.การจัดสรรวัสดุไม่สอดคล้องกับความต้องการของโรงเรียนที่เสนอขอในแต่ละปีการศึกษา ทำให้มีปัญหาการขาดแคลนวัสดุที่จำเป็นต้องใช้ในโรงเรียน

4.วัสดุอุปกรณ์การศึกษาจัดซื้อมาแล้วไม่ได้ใช้หรือใช้น้อยมาก

5.ไม่มีการซ่อมแซมวัสดุอุปกรณ์การศึกษาที่ชำรุด ทั้งๆที่ซ่อมแซมได้ ทำให้สูญเสียโดยเปล่าประโยชน์

6.ขาดอุปกรณ์การศึกษาประเภทคอมพิวเตอร์และเครื่องมือสื่อสาร และวัสดุอุปกรณ์ที่จำเป็นต้องใช้

การบริหารอาคารสถานที่

อาคารและสถานที่เป็นปัจจัยสำคัญที่เอื้ออำนวยให้การเรียนการสอนเกิดประโยชน์สูงสุด เพื่อให้ได้โรงเรียนที่ดี การวางแผนพัฒนาอาคารและสิ่งแวดล้อมจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง

นักการศึกษาปัจจุบันมองภาพรวมของโรงเรียนเป็นอุทยานทางการศึกษา โดยเป็นที่เก็บเกี่ยววิชาความรู้และเป็นสถานที่พักผ่อนในท่ามกลางความสะดวกสบาย ความงดงาม คล้ายสวนสาธารณะ

การบริหารอาคารสถานที่ประกอบด้วย 5 งาน คือ

1.งานการจัดอาคารสถานที่ การวางแผนก่อสร้าง การควบคุมดูแลการก่อสร้าง

2.งานการใช้อาคารสถานที่ การจัดให้หน่วยงาน ครูอาจารย์ บุคลากร นักเรียนใช้อาคารสถานที่

3.งานการบำรุงรักษาอาคารสถานที่ การทำความสะอาด การซ่อมแซมเมื่อชำรุด การดูแลรักษาความปลอดภัย การพัฒนาให้ดีขึ้น

4.งานการควบคุมดูแลอาคารสถานที่ ดูว่าใช้มากน้อยเพียงไร นักเรียนเข้าใช้มากน้อยเพียงไร บางห้องจำนวนนักเรียนที่ใช้น้อยมาก

5.งานการประเมินผล การใช้อาคารสถานที่ ประเมินข้อดี ข้อเสีย และปัญหาที่พบ

ขอบข่ายหน้าที่ความรับผิดชอบของผู้บริหารสถานศึกษาในการบริหารอาคารสถานที่ มีดังนี้

1.จัดสำนักงานให้มีความคล่องตัวในการบริหารและการเรียนการสอน

2.จัดบรรยากาศในอาคารเรียนและอาคารประกอบ

3.จัดบรรยากาศบริเวณโรงเรียน

4.จัดบำรุงรักษา ซ่อมแซมและพัฒนาอาคารสถานที่

5.จัดเวรยามรักษาความปลอดภัยของโรงเรียน

6.แต่งตั้งกรรมการรับผิดชอบอาคารสถานที่และทรัพย์สินของโรงเรียน

7.ดำเนินการและควบคุมงานก่อสร้างเมื่อมีการก่อสร้างอาคาร

8.สำรวจและเก็บข้อมูลหาสาเหตุของปัญหาเกี่ยวกับอาคารสถานที่ เพื่อปรับปรุงแก้ไขและพัฒนา

สภาพของอาคารสถานที่ที่ดี ที่ผู้บริหารควรคำนึงถึง

1.ที่ตั้ง ไม่ไกลจากชุมชน เป็นที่ดอนน้ำไม่ท่วม สิ่งแวดล้อมดี ห่างไกลจากแหล่งอบายมุข โรงงานอุตสาหกรรม มีสาธารณูปโภคสะดวกพอควร

2.อาคารเรียน พอเหมาะกับจำนวนนักเรียน สร้างถูกทิศทางลม ไม่หันหน้าไปทางตะวันออกหรือตะวันตก มีทางเดินติดต่อระหว่างอาคาร มีเครื่องดับเพลิง

3.ห้องเรียน เนื้อที่เพียงพอกับนักเรียน ขนาดห้องเรียน 8.00 X8.00 เมตร สำหรับนักเรียน 45 คน และห้องเรียนควรถูกสุขลักษณะทั้งอากาศและแสงสว่าง

4. อาคารประกอบ ควรมีอาคารฝึกงาน พลศึกษา ห้องสมุด โรงอาหาร มีห้องสุขาเพียงพอ

5.บริเวณโรงเรียน ควรมีเพียงพอ มีบริเวณพักผ่อน บริเวณกีฬา บริเวณที่พักอาศัยของครูและคนงาน บริเวณปลูกต้นไม้ ดอกไม้ มีรั้วรอบ

6.สิ่งแวดล้อมอื่นๆ เช่น สีทาอาคารควรเป็นอ่อน เย็นตา ไม่เป็นสีฉูดฉาดหรือสดใสเกินไป ไม่มีเสียงรบกวน ห้องเรียนมีอากาศถ่ายเทสะดวก ไม่ร้อนเกินไป ไม่มีกลิ่นรบกวน มีหน้าต่างพอสมควร

การรักษาความปลอดภัย

1.การให้ความรู้เกี่ยวกับความปลอดภัย การให้ความรู้ในการใช้ประโยชน์ของอาคาร เช่น ราวบันได กันสาด แผงสวิทช์รวมไฟฟ้า บานประตูกระจกใส การให้ความรู้เกี่ยวกับแผ่นดินไหว

2.สิ่งที่อาจเป็นภัยแก่นักเรียน เช่นในสนามกีฬา โรงฝึกงาน ห้องเรียนคหกรรมศิลป์ ห้องวิทยาศาสตร์สาขาเคมี

3.การป้องกันภัยจากการจราจร ภายในบริเวณโรงเรียนที่กว้างขวางมีถนนมีอาคารเรียนมีหลายหลัง ควรจัดระบบจราจรให้ปลอดภัย รวมทั้งการขึ้นรถลงเรือและการเดินข้ามถนนหน้าโรงเรียน

3.การป้องกันเพลิงไหม้ ให้นักเรียนมีส่วนในการป้องกันเพลิงไหม้ การให้นักเรียนมีความรู้ในการดับเพลิง การหัดหนีมือเกิดเพลิงไหม้

ปัญหาการบริหารอาคารสถานที่

1.ขาดการวางแผนการใช้อาคารสถานที่ มักใช้ไม่เต็มที่ เนื่องจากขาดการวางแผนการใช้ที่เหมาะสม

2.ขาดการบำรุงรักษาทั้งในด้านความสะอาด การซ่อมแซมส่วนทีชำรุด อาจเป็นเพราะขาดบุคลากรและงบประมาณ

3.ขาดการประเมินผลและรายงานการใช้อาคาร

 

 

ที่มา : หวน พินธุพันธ์. (2554). การบริหารทรัพยากรทางการศึกษา. สืบค้นเมื่อ 30 มีนาคม                                          2555, จาก http://www.scribd.com/doc/76573227/การบริหาร                                              ทรัพยากรการศึกษา

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>